ท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงนานับประการ ยังคงมี ‘สิ่งหนึ่ง’ ที่ไม่เคยเปลี่ยน
เมื่อต้นเดือนมีโอกาสได้ไปนั่งฟังพี่ๆ เพื่อนๆ น้องๆ ‘ช่างภาพข่าว‘ ตั้งแต่ ‘ยุค ๖ ตุลาฯ’ ‘ยุคสงครามชายแดน’ จนถึงน้องๆ รุ่นปัจจุบัน เล่าประสบการณ์การทำงานที่ใช้ทั้งความทุ่มเท ไหวพริบปฏิภาณ การเตรียมตัวนานับประการในการทำงานหนึ่งงาน ในยุค ’ฟิล์มขาว-ดำ‘ ทักษะด้าน ’ห้องมืด‘ เป็นอีกหนึ่งตัวชี้วัดความสำเร็จนอกเหนือจากฝีมือ
‘พี่อิ๊ว’ สายัณห์ พรนันทารัตน์ เล่าถึง ‘การทดลอง’ ใช้น้ำยาสูตรพิเศษแข่งกับเวลาในการล้าง-อัดภาพที่ถูกดันความไวแสงฟิล์มไปจนเกินขีดจำกัด เพื่องานเพียงงานเดียว
‘พี่นึก’ เล่าประสบการณ์ ‘การล้างฟิล์มบนเครื่องบิน’ เพื่อมาให้ทันเวลาปิดหน้าในวันนั้น


‘พี่กื้อ’ เล่าถึง ’ไหวพริบ‘ ของการช่างสังเกตนำมาซึ่งการได้ภาพพูลิตเซอร์ ’นาทีไม้ตอกอก‘ ในเหตุการณ์ ๖ ตุลาฯ และยังสำทับด้วยว่าภาพนั้น ‘ผมถ่ายทั้งน้ำตา’
‘พี่บัติ’ Bike Sombat เล่าประสบการณ์การพาตัวเองเข้าไป
ที่แนวหน้า และ วินาทีที่ถูก ’ระเบิดเอ็ม ๗๙’ ยิงใส่ จากการเดินตามชุดทหารเข้าเคลียร์ฐานที่มั่นฝ่ายตรงข้าม จนต้องนอนรักษาตัวนานนับเดือน
’พี่วัฒน์‘ Chaiwat Dejphob Pumpoung เล่าถึงวิธีการทำงานตามตะเข็บชายแดนในยุคนั้นว่าแหล่งข่าวสำคัญอย่างไร รวมไปถึง ’นาทีที่ถูกยิง‘ ในเหตุการณ์ชุมนุมปี ๕๓ จนเกือบจะเสียขาไป
’พี่หนุ่ย‘ Winit Tinwirut เล่าถึงการได้ภาพในหลวงรัชกาลที่ ๙ ‘ทรงเรือใบ‘
’พี่บ๊อบ‘ Pradya Wut กับ ’พี่ต่อ‘ Sukol Kerdnaimongkol เล่าถึงเคล็ดลับวิธีทำงาน และ ’ความยากลำบาก‘ ในการทำงานของช่างภาพยุคนั้น
‘ซิด’ Sidza Phaleebatra ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของ ‘ข้อมูลที่มาของภาพข่าว‘ แต่ละใบ

‘น้อย’ Nopporn Chuanpirom เล่าถึงประสบการณ์ ‘พฤษภาทมิฬ‘ และความสำคัญของ ’แมสเซ็นเจอร์‘ ที่มีต่องานข่าวยุคนั้น
‘วสันต์’ วสันต์ วณิชชากร 2026 Wason Wanichakorn เล่าถึง ‘การเตรียมตัว‘ ในการถวายงานพระราชพิธีต่างๆ รวมถึง ’มุมมอง‘ ในการทำงานการชุมนุม และงานสำคัญๆ อีกหลายงาน
เสียดายที่ยังมี ‘เพื่อน-พี่-น้อง‘ ช่างภาพข่าวที่มากฝีมือ และประสบการณ์อีกหลายคนมาไม่ได้ในวันนั้น
แต่สิ่งหนึ่งที่สังเกตเห็นคือ ไม่ว่ายุคสมัยจะผ่านไปเท่าใด มีช่างภาพข่าวผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนจากรุ่นสู่รุ่นมากมาย อุปกรณ์ในมือของพวกเราแตกต่างกันจนแทบจะเอามาเทียบกันไม่ได้ แต่ ’หน้าที่สำคัญ‘ ที่พวกเรายึดถือ ’ยังคงเดิม‘ คือการบันทึกภาพเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นจริง และถ่ายทอดให้สาธารณะเข้าใจเหตุการณ์นั้นอย่างถูกต้อง
ยิ่งเทคโนโลยีทำให้การบันทึก และการเผยแพร่ภาพทำได้ ‘รวดเร็วขึ้นเท่าใด‘ พวกเรายิ่งต้องรักษาความรอบคอบในการทำงาน ‘ให้มากขึ้นเท่านั้น‘

ความรวดเร็วมีคุณค่าต่อการรายงานข่าว
แต่ ’ความถูกต้อง’ คือ ’ความรับผิดชอบ‘ ที่จะละเลยไม่ได้
สิ่งที่ช่างภาพข่าวแต่ละรุ่นต้องส่งต่อให้รุ่นถัดไป จึงมีทั้งความรู้ ประสบการณ์ และจรรยาบรรณ ในการทำหน้าที่ ได้แก่ ความซื่อตรงต่อข้อเท็จจริง ความเคารพต่อผู้คนในภาพ และความรับผิดชอบต่อสาธารณะ
นี่คือสิ่งที่พวกเรา ‘ต้องร่วมกันรักษาไว้’ ไม่ว่ากล้องในมือ และสื่อที่ใช้จะเปลี่ยนไปเพียงใด

ขอบคุณนิตยสารสารคดี ที่ให้ความสนใจในวิชาชีพของพวกเรานะครับ