การเผชิญกับความผิดหวัง ความล้มเหลว หรือความทุกข์ใจ เป็นสิ่งที่เกิดขึ้นกับมนุษย์ทุกคนอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
เมื่อล้มลง สัญชาตญาณของคนทั่วไปคือการพยายามดิ้นรนลุกขึ้นยืนให้เร็วที่สุด เพื่อสู้ชีวิตต่อไป ซึ่งนั่นก็เป็นเพียงเรื่อง “ธรรมดา” ของการดำเนินชีวิตในโลกใบนี้
หากเราลุกขึ้นมาเพียงเพราะความอดทนและอยากเอาชนะ โดยปราศจากการพิจารณาหาความจริง เราก็มีโอกาสที่จะกลับไปเดินสะดุดหินก้อนเดิม และต้องกลับมาเป็นทุกข์ซ้ำแล้วซ้ำเล่าไม่จบสิ้น
หนทางแห่งการพ้นทุกข์ที่แท้จริง จึงไม่ได้วัดกันที่ว่าเราลุกขึ้นได้เร็วแค่ไหน แต่อยู่ที่ว่าตอนที่เราล้มลงนั้น เราได้ใช้ “สติ” พิจารณาเห็นต้นเหตุของความทุกข์นั้นหรือไม่
เมื่อล้ม… แทนที่จะโทษโชคชะตา หรือรีบร้อนลุกด้วยความขุ่นมัว ให้ลองหยุดและใช้ “ปัญญา” ตรวจสอบจิตใจดูว่า ที่ล้มครั้งนี้แท้จริงแล้วเกิดจากอะไร? ที่เราต้องเจ็บปวด เป็นเพราะความไม่รู้ของเราเองหรือเปล่า?
เป็นเพราะเราไปคาดหวังในสิ่งที่ไม่แน่นอนใช่ไหม?
หรือเป็นเพราะเราไปยึดติดกำมันไว้แน่นเกินไป?
เมื่อเรามองเห็นต้นเหตุของความทุกข์อย่างถ่องแท้ ความล้มเหลวที่เกิดขึ้นจะแปรสภาพเป็น “บทเรียน” ที่มีมูลค่ามหาศาลทันที ปัญญาที่เกิดขึ้นจากการเห็นความจริงนี้ จะทำหน้าที่เป็นเกราะคุ้มกันจิตใจ ทำให้เราเข้าใจธรรมชาติของโลก รู้จักปล่อยวาง และไม่กลับไปสร้างเหตุแห่งความทุกข์แบบเดิมซ้ำอีก
“บาดแผลจากความผิดพลาด ไม่ได้มีไว้ให้เจ็บช้ำ แต่มีไว้เตือนสติให้เราก้าวเดินในวันข้างหน้า ด้วยใจที่สว่างไสวและมั่นคงกว่าเดิม”
#คติธรรมพระราชโพธิวิเทศวัชรมุนี
วัดไทยกุสินาราเฉลิมราชย์ อินเดีย
